Sağlık Bakanlığından:
Amaç
SAĞLIK KURUM VE KURULUŞLARINDA HASTA VE ÇALIŞAN GÜVENLİĞİNİN SAĞLANMASI VE KORUNMASINA İLİŞKİN USUL VE ESASLAR HAKKINDA
TEBLİĞ
MADDE 1
– (1) Bu Tebliğin amacı, sağlık kurum ve kuruluşlarında hasta ve çalışan güvenliği ile ilgili risklerin
azaltılması için hasta güvenliği kültürünün geliştirilmesine ve yaygınlaştırılmasına, bunu tesis edecek uygun yöntem ve
tekniklerin belirlenmesine, hasta
ve çalışan güvenliği konusunda
geliştirilen iyi uygulama
örneklerinin yaygınlaştırılmasına, hizmet içi eğitim yoluyla personelin farkındalığının ve niteliklerinin artırılmasına, hasta ve çalışan güvenliği ile
ilgili raporlama sistemlerinin oluşturulmasına, hasta bakım ve tedavi sürecinin güvenlik ve kalitesinin
artırılmasına, hasta
ve çalışanların
sağlık hizmeti
sunum sürecinde karşılaşabilecekleri muhtemel risk
ve zararlardan korunmasına yönelik, usul ve esasları
düzenlemektir.
Kapsam
MADDE 2 – (1) Bu Tebliğ, kamu ve özel sektöre ait sağlık hizmeti sunan tüm sağlık kurum ve kuruluşlarını
kapsar.
Dayanak
MADDE 3 – (1) Bu Tebliğ, 7/5/1987 tarihli ve 3359 sayılı Sağlık
Hizmetleri Temel
Kanununun
3
üncü
maddesinin e ve
f bentlerine, 13/12/1983 tarihli ve 181
sayılı Sağlık Bakanlığının Teşkilat ve Görevleri Hakkında Kanun Hükmünde Kararnamenin 43
üncü maddesine, 1/8/1998 tarihli
ve 23420
sayılı Resmî Gazete’de
yayımlanan Hasta Hakları
Yönetmeliği’ne dayanılarak hazırlanmıştır.
Tanımlar
MADDE 4 – (1) Bu Tebliğde geçen;
a) Bakanlık: Sağlık Bakanlığını,
b) Hasta
ve çalışan güvenliği: Sağlık hizmeti sunumunda hasta ve sağlık çalışanlarının zarar görmesine yol
açabilecek her türlü işlem ve süreçlere karşı, alınacak tedbir ve iyileştirme uygulamalarını,
c) Sağlık kurum ve kuruluşu: Ayakta ve/veya yatarak sağlık hizmeti sunan, kamu ve özel sektöre ait tüm sağlık kurum ve kuruluşlarını,
ifade eder.
Temel esaslar
MADDE 5 – (1) Bu
Tebliğ kapsamındaki sağlık
kurum
ve kuruluşları, Tebliğ hükümleri doğrultusunda uygulama yapmak, hasta ve
çalışan güvenliği faaliyetlerini gerçekleştirmek
amacıyla, kendi iç düzenlemesini yapmakla yükümlüdür.
Bakanlığa bağlı sağlık kurum ve kuruluşlarında bu çalışmalar, performans ve kalite birimleri veya idarenin
uygun gördüğü
kalite akreditasyon eğitimi almış sertifikalı personel
tarafından yürütülür.
Hasta ve çalışan güvenliği
uygulamaları
MADDE 6 – (1) Sağlık kurum ve kuruluşları hasta ve çalışan güvenliği kapsamında, a)
Hasta kimlik bilgilerinin
tanımlanması ve doğrulanması,
b) Sağlık hizmeti verenler arasında
iletişim güvenliğinin geliştirilmesi, c)
İlaç güvenliğinin sağlanması,
ç)
e) Hasta düşmelerinin
önlenmesi,
f) Güvenli cerrahi
uygulamalarının sağlanması,
g) Sıra beklemeden kaynaklanan olumsuzlukların önlenmesi, ğ) Çalışan
güvenliği için gerekli önlemlerin alınması,
h) Temel yaşam desteği sürecinin güvence altına alınması (Mavi Kod uygulaması),
ı) Yenidoğan ve çocuk güvenliğinin sağlanması (Pembe Kod uygulaması),
i) Hasta
ve çalışanların fiziksel saldırı,
cinsel taciz ve
şiddete maruz
kalmalarına
karşı gerekli
güvenlik tedbirlerinin alınması,
j) Afetler (deprem, yangın, sel) ve olağan dışı durumlarda tedbir alınması.
uygulamalarını
yerine getirir.
Hasta kimlik bilgilerinin tanımlanması ve doğrulanması
MADDE 7– (1) Hasta kimlik bilgilerinin
tanımlanması ve doğrulanması kapsamında yapılacak işlemler şunlardır:
a) Sağlık kurum ve kuruluşlarınca, hasta kimlik tanımlama ve kimlik doğrulama ile ilgili bir süreç oluşturulur.
b) Tetkik, tedavi, cerrahi girişimler ile
girişimsel işlemler öncesinde ve ilaç, kan
ve kan ürünü uygulamadan önce, klinik testler
için numune alımında ve hasta transferinde kimlik doğrulama işlemi gerçekleştirilir.
c) Hasta kimlik tanımlama ve doğrulama işleminde hasta kol bandı kullanılır, oda ve yatak numarası kullanılmaz.
ç) Hasta kimlik tanımlama işleminde kullanılan barkodlu kol bandında;
1) Protokol numarası (kalın ve büyük punto),
2) Hastanın T.C. kimlik numarası,
3) Hasta adı– soyadı,
4) Doğum tarihi (gün–ay–yıl),
5) Doğum yeri,
6) Tabibin
adı soyadı, bulunmalıdır.
d) Hasta kimlik doğrulamada ise hasta
adı ve soyadına ek olarak
T.C. kimlik numarası, doğum tarihi ya da protokol numarasından biri kullanılır.
e) Hasta yatışlarında dört ayrı renkte kol bandı kullanılır. Renkli kol bandı uygulamasında;
1) Normal hastalar
için beyaz barkodlu kimlik doğrulama kol bandı,
2) Alerjik hastalar için kırmızı,
3) Aynı serviste aynı isimli hasta için lacivert,
4) Diğer hastalara
ve çalışanlara bulaş riski olan hastalıklar için sarı renk kullanılması,
5) Alerjisi
ve bulaş riski olan hastalar için, beyaz bilezik üzerine,
kırmızı ve sarı renkli etiketler yapıştırılması, zorunludur.
f) Doğumhanede numaratörlü kol bandı uygulaması işleminde;
1) Doğum öncesi yatış işlemlerinde,
iki kol bandı hazırlanır ve kol bandından birisi doğumdan sonra bebeğin
koluna dolaşımı engellemeyecek, bebeği rahatsız
etmeyecek ve çıkmayacak şekilde takılır.
2) Bebeğin kol bandında anne adı ve soyadı, bebeğin doğum tarihi ve annenin
protokol numarası bulunur.
3) Cinsiyetin karışmaması için erkek çocuklara mavi, kız çocuklara pembe kol bandı uygulanır.
İletişim güvenliğinin geliştirilmesi
MADDE 8 –
(1) Sağlık hizmeti verenler
arasında iletişim güvenliğinin geliştirilmesi için yapılacak
işlemler şunlardır:
a) Hasta bakım ve tedavi sürecinde sözlü/telefon talimatlarının
verilmesi ve alınmasında;
1) Sözlü talimatlar, steril girişimler sırasında, tabibin hastanede
ya da serviste olmadığı durumlar ile acil olarak
ilaç verilmesi gerekli olan durumlarda verilir.
2) Sözlü/telefon talimatının alınması sırasında
ilacın ismi, dozu, uygulama şekli ve veriliş sıklığı açık olarak
belirtilir.
3) Sözlü/telefon talimatı alınırken önce talimat yazılır, yazılan talimat daha sonra
geri okunur ve doğruluğu talimatı veren kişiye onaylatılır, lüzumu halinde
verilen ilaç adının kodlama yöntemi ile tekrar edilmesi istenir.
b) Sözlü/telefon talimatlarının kaydında;
1) Talimatı veren tabibin
adı ve soyadı, talimatın alındığı tarih ve saat Ek–1’de yer alan Sözlü ve Telefonla Tabip
Talimatları Formuna kaydedilir.
2) Talimatların altına
“sözlü talimat” veya “telefon talimatı” olduğu yazılır.
3) Sözlü
ve Telefonla Tabip
Talimatları Formu, sözlü talimatı veren tabip
tarafından 24 saat içinde imzalanır ve
hasta tabelasına geçirilir.
4) Talimatı veren tabibe 24 saat içinde ulaşılamadığı takdirde Sözlü ve Telefonla Tabip Talimatları Formu, hastayı devralan servis tabibi tarafından onaylanır ve hasta tabelasına geçirilir.
5) Telefon talimatları, sağlık kurum veya kuruluşunun santralinde kayıt altına alınır.
6) Kemoterapi ilaçları
ve Ek–2’de yer alan
yüksek riskli ilaçların uygulanmasında
sözlü/telefon talimatı kabul
edilmez.
c) Kritik test değerleri ile ilgili işlemlerde;
1) Her sağlık kurum veya kuruluşu, kendi statüsü ve şartlarına
uygun olarak Ek–3’de yer alan formu örnek
alarak Acil Olarak Bildirilmesi Gereken Kritik
Test Değerleri Formunu oluşturur. Acil olarak bildirilmesi gereken kritik test değerleri, ilgili laboratuar bölümlerinin uzmanı veya sorumluları tarafından, hastanın
adı ve soyadı, protokol numarası
ve kritik değerdeki testin sonucu ile
birlikte, çift nüsha halinde hazırlanan
forma yazılır ve zaman geçirilmeden hastanın
tabibine ve hemşiresine bildirilir.
2) Telefon ile bildirilen testler geri okuma yöntemi kullanılarak kesinleştirilir.
ç) Kullanılmaması
gereken
kısaltmaların kapsamı,
Ek–4’de yer alan İlaç
Uygulamalarında Kullanılmaması
Gereken Kısaltmalar Listesi esas alınarak
ilgili sağlık kurum veya kuruluşunca belirlenir ve buna göre uygulama yapılır.
İlaç güvenliğinin sağlanması
MADDE 9 – (1) İlaç güvenliğinin sağlanmasına yönelik işlemler şunlardır:
a) Yatışına
karar verilen hastanın varsa kullandığı ilaçlar kayıt altına alınarak ilgili tabibe bildirilir. Tedavi planı,
ilaç dozu, zamanı ve uygulama şeklini içerecek
şekilde, okunaklı olarak her bir hasta tabelasına hastanın kendi tabibi tarafından yazılır.
Hastanın
yatış öncesi aldığı ilaçlar, bakım sürecinde
kullandığı ilaçlar ve taburcu edildikten sonra kullanacağı ilaçlara
ilişkin süreç tanımlanır.
b) Hastanın evden
getirdiği ve hastanede kullanması gerekli olan ilaçlar, günlük olarak ve her
farklı ilaç
eklendiğinde eczacı ve /veya sorumlu tabip tarafından ilaç-besin, ilaç-ilaç etkileşimleri bakımından değerlendirilir.
c) Hastanın kullandığı tüm ilaçların ilgili hemşiresi tarafından verilmesine yönelik gerekli düzenlemeler yapılır.
ç) İlaç uyumu, istenmeyen ve beklenmeyen yan etkiler, tabip ve hemşireler tarafından izlenir ve ilaçların
yan etkilerinin izlenmesine yönelik
işlemler, 22/3/2005 tarih ve 25763 sayılı
Resmî Gazetede yayımlanan, Beşeri, Tıbbi Ürünlerin Güvenliğinin İzlenmesi ve Değerlendirilmesi Hakkında Yönetmeliğin 12 nci maddesinde tanımlanan Advers
Etki
Bildirim Formuna uygun olarak
yapılır.
d) Taburcu
ve transferlerde,
hasta/hasta yakınına ilaç listesi
verilir ve ilaç kullanımı ile ilgili gerekli bilgilendirme
yapılır.
e) Kurum eczanesinde, adı ve ambalajı birbirine
benzeyen ilaçlar,
farklı dozdaki aynı ilaçlar ve uygulama formları
ayrı raflarda depolanarak üzerine ayırt edici etiket yapıştırılır.
f) Yüksek riskli ilaçlar, ilaç kapları ile enjektöre çekilen ilaçların
isim ve dozları etiketle belirlenir
ve etiketler okunaklı şekilde yazılır.
g) Konsantre potasyum çözeltileri ve % 0,9’dan daha
konsantre tuz solüsyonları,
% 50 veya daha
konsantre magnezyum sülfat, 2
mEq/ml veya daha konsantre
potasyum klorid ve diğer konsantre
elektrolit solüsyonlar gibi yüksek riskli ilaçlar, Yüksek Riskli İlaç Etiketi
yapıştırılarak ameliyathane, yoğun bakım
ve acil
serviste kilitli dolapta, servis
hemşiresinin sorumluluğunda muhafaza edilir.
ğ) İlaçların klinik olarak gerekli olmayan alanlarda bulundurulmaması için eczacı tarafından denetimler yapılır.
h) Benzer isimli ilaçların
yanlış kullanımını önlemek amacıyla, Ek–5’de yer alan İsmi ve Söylenişi Benzer İlaç
Listesi esas alınarak her
sağlık kurum veya kuruluşu, kendi ihtiyaç ve şartlarına uygun olarak ismi ve söylenişi benzer
ilaç listesini oluşturur. Bu liste, yılda bir kez gözden geçirilerek güncellenir.
ı) Bağımlılık yapan uyarıcı ve uyuşturucu ilaçlar, kilitli dolaplarda
servis hemşiresinin sorumluluğunda muhafaza edilerek, imza karşılığında teslim edilir.
Güvenli
MADDE 10 – (1) Güvenli
a)
b)
c) Transfüzyon sürecinde Ek–7’de yer alan
d) Donör sorgulama formu uygun bir mekânda doldurulur ve formun doldurulması konusunda donör bilgilendirilir. e) Donör ile ilgili Eliza testlerinin sonuçları
ilgili laboratuar sorumlu tabibi, sorumlu
tabip olmadığı zaman nöbetçi tabip tarafından imzalanır ve sonuç barkodu kayıt defterine yapıştırılır.
f) HIV, Hepatit
B, Hepatit C gibi tanımlanmış testlerin pozitif sonuçlarında yazılım programında sesli uyarı
vermek ve bu
test sonuçları için barkot vermemek gibi önlemler geliştirilir. Uyarı alındığında ilgili personel tarafından yapılması gereken iş ve işlemlere ilişkin prosedür tanımlanır.
Enfeksiyon risklerinin azaltılması
MADDE 11 – (1) Enfeksiyon risklerinin azaltılması işleminde, sağlık kurum veya kuruluşu tarafından, 11/8/2005 tarihli ve 25903 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Yataklı Tedavi Kurumları Enfeksiyon Kontrol
Yönetmeliği hükümleri uyarınca, bir enfeksiyon kontrol ve önleme programı oluşturulur ve buna göre uygulama yapılır.
Hasta düşmelerinin önlenmesi
MADDE 12 – (1) Hasta düşmelerinin
önlenmesine yönelik işlemler şunlardır:
a) Hastane
içerisinde düşme riski bulunan hastalar, Ek–8’de yer alan
Hemşirelik Hizmetleri Hasta
Değerlendirme Formunun doldurulması esnasında belirlenir ve riskli alanlar
tespit edilir. Bu hastalar, kısıtlama prosedürü dâhilinde gerekli önlemler alınmak suretiyle hemşire bankolarına
yakın alanlarda ve sürekli gözetim altında
tutulur.
b) Düşme riskinin
yüksek
olduğu bölgelere uyarıcı tabela, resim ile uyarı levhaları konularak hastaların bu bölgelerde daha dikkatli olmaları sağlanır.
c) Personel hasta transferlerinde alınacak önlemler konusunda eğitilir.
ç) Doldurulan
formlar aracılığı ile düşmelerin takibi ve belirli aralıklarla analizi yapılır, düzeltici
faaliyetler
planlanır.
Güvenli cerrahi
uygulamaları
MADDE 13 – (1) Güvenli cerrahi uygulamaları için alınması gereken tedbirler
şunlardır:
a) Cerrahi işlem güvenliği için;
1) Ameliyathanedeki tüm cihaz
ve ısı kaynaklarının periyodik bakım ve kalibrasyonlarının yapılması sağlanır ve ameliyat öncesi son teknik kontrolleri yapılır.
2) Hatalı gaz ve gaz karışımı verilmesini önlemek amacıyla, ameliyat öncesi gerekli kontroller
yapılır.
3) Cerrahi işleme başlamadan önce tüm ekipmanların mevcut ve fonksiyonel olduğu kontrol edilir.
4) Yapılacak uygulamanın eksiksiz ve doğru olmasını sağlamak için süreçle ilgili bir kontrol listesi
hazırlanır.
5) Ameliyattan hemen önce durdurma, son kontrol uygulaması mutlaka yapılır ve Ek–9’ da yer alan Cerrahi / İnvaziv İşlem Doğrulama Formu ekip tarafından duyulacak şekilde okunarak doldurulur.
b) Yanlış hasta ve yanlış taraf cerrahi uygulamalarının önlenmesinde;
1) Cerrahi
işlemlerin, Dünya Sağlık Örgütü
tarafından belirlenen
hasta güvenliği
çözümlerine
ve evrensel
protokole uygunluğunun sağlanması esastır.
2) Ameliyat öncesi serviste hasta ile ilgili son kontroller
tabip tarafından yapılarak
hastanın da katılımıyla taraf
işaretleme süreci gerçekleştirilir.
3) Hastaya ameliyat öncesi servis hemşiresi tarafından kimlik doğrulama işlemi yapılır ve hasta, dosyası ile birlikte görevli refakatinde ameliyathaneye gönderilir.
4) Hasta
ameliyathaneye
c) Cerrahi işlemlerde taraf işaretleme sürecinde uygulanacak kurallar şu şekildedir;
1) Taraf işaretlemesi için cerrahi taraf işaretleme kalemi kullanılır.
2) Yapışkan taraf işaretleyicileri kullanılmaz.
3) İşaret ameliyat bölgesine veya yakınına belirgin ve silik
olmayacak şekilde konulur. Diğer bakım süreçleri
için gerekmedikçe ameliyat edilmeyecek bölgeler işaretlenmez.
4) Taraf işaretleme mutlaka hastanın uyanık ve bilinçli
olduğu zaman diliminde yapılır.
5) Çoklu yatay yapılar (el
ve
ayak parmakları ve lezyonlar) veya çoklu düzeylerde (lomber ve torakal ve servikal
omurlar) en uygun ve en yakın bölge işaretlenir.
6) Göz tarafı işaretlemesi için kaşın üzeri kullanılır.
7) Tek organ vakaları (sezaryen bölgesi, kalp cerrahisi
gibi), müdahaleler sırasında, kateter
ve enstrümanların takılmasında, cerrahi prosedürün tasarlandığı açık yara ve lezyonlarda, acil müdahalelerde, prematüre bebeklerle ilgili
müdahalelerde işaretleme yapılmaz.
ç) Elektro cerrahi, lazer
ve diğer elektrikli cihazlarla yapılan işlemlerde cerrahi yanıkların oluşmasını önlemek için
cihazların kullanımında dikkat edilecek hususlar şunlardır:
1) Cihazın kalibrasyon periyodu belirlenir ve sadece kalibrasyonlu cihazlar kullanılır.
2) Özellikle koter cihazları için ekonomik kullanma ömrü belirlenir
ve bu süre sonunda
demirbaş kaydından düşürülür.
3) Üretici
firmanın belirtmiş olduğu bakım aralıklarında bakım yapılır (altı aylık veya yıllık). d)
Cerrahi işlem sürecinde dikkat edilecek
hususlar şunlardır:
1) Cihazların teknik
kontrolünde kabloların yeterli uzunlukta olduğu ve bağlantıların doğru kullanılıp
kullanılmadığı kontrol edilir.
2) Hastanın ekstremiteleri metal masa kısmıyla temas etmemelidir.
3) Hastanın altında sıvı birikmesi önlenir.
4) İşlem yapılacak bölgenin nem oranı % 50 seviyesinde tutulur.
Sıra beklemeden kaynaklanan olumsuzlukların önlenmesi
MADDE 14 – (1) Sıra beklemeden kaynaklanan olumsuzlukların önlenmesi için yapılacak işlemler şunlardır:
a) Sağlık kuruluşuna müracaat eden hastalar risk gruplarına
göre değerlendirilir. b) Yüksek riskli hastalara tedavi sürecinde
öncelik tanınır.
c) Yüksek riskli ve kronik hastalığı nedeniyle, sık
hastaneye başvuran hastaların daha hızlı
hizmet alması için düzenlemeler yapılır.
ç) Hastalar, sıra beklemesi gerektiği durumlarda bekleme nedenleri
ve tahmini bekleme süreleri hakkında bilgilendirilerek, istek halinde ilgili hizmete ulaşabilecekleri bir diğer sağlık kuruluşuna yönlendirilir.
Çalışan güvenliği
MADDE 15 – (1) Çalışan
güvenliği için alınması gereken tedbirler şunlardır:
a) Çalışanları olası
risk ve tehlikelere karşı korumak amacıyla, riskli alan ve gruplar belirlenir. Bu çerçevede
Çalışan Güvenliği Programı oluşturulur ve uygulamaya konulur.
b) Riskli bölümlerde çalışan personel
için ilgili mevzuat doğrultusunda düzenli olarak sağlık taramaları yapılır. c) İğne ucu yaralanmaları takip edilir
ve gerekli önlemler alınır.
ç) Kemoterapi hazırlama ve uygulama alanları
gibi
yüksek riskli bölümlerde çalışan
personelin güvenliği için yürürlüğe konulan Antineoplastik İlaçlarla
Güvenli Çalışma Rehberi doğrultusunda uygulama yapılır.
d) Kan veya vücut
sıvısının damlama/sıçrama riskinin olduğu tüm
hasta bakım ve müdahale
bölgelerinde önlük, eldiven, yüz maskesi, gözlük ve benzeri kişisel koruyucu ekipmanlar bulundurulur.
e) Bulaş özelliği yüksek hastalar ve özellikli grupların tedavi ve bakım
sürecinde, hasta ve çalışanları korumak için
kurum gerekli tedbirleri alır.
f) Radyasyona
tabi
çalışan
kişilerin dozimetre
kontrolleri düzenli olarak
yapılır.
Türkiye Atom Enerjisi
Kurumunca önerilen takip sürelerine uyulması zorunludur.
g) Lateks allerjisi olan personele yönelik düzenlemeler yapılır.
h) Çalışanların bulaş
riski olan hastalıklara karşı korunması için, Enfeksiyon Kontrol Komitesi tarafından aşı listesi oluşturulur ve riskli alanlarda
çalışan personelin aşılanması sağlanır.
Temel yaşam desteği
sürecinin güvence
altına alınması
MADDE 16
– (1) Temel yaşam desteği sürecinin
güvence altına alınması (Mavi Kod uygulaması) için yapılacak işlemler şunlardır:
a) Temel yaşam fonksiyonları (solunum, dolaşım) risk altında
olan veya durmuş bulunan bireylere gerekli
müdahalelerin yani Cardio Pulmoner Resusitasyon (CPR)’
un yapılabilmesi için “mavi kod” uygulaması gerçekleştirilir.
Bu amaçla tabip, hemşire, anestezi teknisyeni, hizmetli ve güvenlik görevlisinden
oluşan bir ekip kurulur.
b) Mavi kod ekibi, mesai içi
ve mesai sonrası olmak üzere iki ayrı ekip olarak kurulur ve kesintisiz hizmet
vermeleri sağlanır.
c) Mesai saatlerinde;
anestezi, kardiyoloji, nöroloji, göğüs hastalıkları, dâhiliye, genel cerrahi uzmanlarından biri veya bu branşların bulunmadığı yerlerde, idare tarafından görevlendirilen bir tabip ekip lideri olur.
ç) Hastanedeki tüm tabiplerin ve ekipte görevli diğer sağlık personelinin CPR eğitimi alması sağlanır.
Yenidoğan ve çocuk güvenliğinin sağlanması
MADDE 17 – (1)
Yenidoğan ve çocuk güvenliğinin sağlanması (Pembe
Kod uygulaması) için yapılacak işlemler şunlardır:
a) Yeni doğan / bebek
/ çocuk kaçırılması veya kaybolması durumlarına karşı önlem almak ve bebek güvenliğini sağlamak amacıyla “pembe kod” uygulaması gerçekleştirilir.
b) Pembe
kod
uygulamasını gerçekleştirmek
için hastane müdürünün sorumluluğunda başhemşire
veya başhemşire yardımcısı, servis hemşiresi, teknik servis elemanı, güvenlik amiri ve güvenlik elemanlarından oluşan bir ekip kurulur.
c) Ekip üyelerinin
görev tanımları sağlık kurum veya kuruluşu yönetimince yapılır ve ekibe tatbikat yoluyla
gerekli eğitim verilir.
ç) Anne ve babası ayrı ya da ailevi sorunları olduğuna dair bilgi verilmiş bebeklerin farkındalığının ortaya konulması ve takibi için anne,
hemşire bankosuna yakın bir
odada yatırılır ve bebeğin farkındalığını ortaya koyacak ve sadece hemşireler tarafından fark edilecek bir belirteç
oluşturulur.
Hasta ve çalışanlar için güvenlik tedbirleri
MADDE 18 – (1)
Hasta ve çalışanların fiziksel saldırı,
cinsel taciz ve şiddete maruz kalmalarına karşı gerekli
güvenlik tedbirlerinin alınması için yapılacak işlemler şunlardır:
a) Sağlık kurum veya kuruluşu
tarafından, fiziksel saldırılara karşı gerekli tedbirler alınır ve
prensipler belirlenir.
b) Özellikle çalışanların
şiddete maruz kaldığı durumlarda çalışanın şikâyetlerini değerlendirecek ve üst yönetimin desteğini hissedeceği bir düzenleme yapılır.
c) Bu
tür durumlara müdahale edecek
ve 24
saat esasına dayalı olarak görev yapabilecek nitelikte sorumlu bir
ekip bulundurulur.
Afetler ve olağan dışı durumlarda alınacak
tedbirler
MADDE 19 – (1) Afetlerde (deprem, yangın, sel) ve olağan dışı durumlarda tedbir
alınması için yapılacak işlemler şunlardır:
a) Kurum bir afet planı oluşturur.
b) Afet planının tatbikatları yılda en az bir kere yapılır. 1.derece deprem bölgesinde olan kurumlar yılda en az iki
kez
deprem tatbikatı yapar.
c) Afet planında
insanların toplanma alanları belirlenir ve tatbikatlar bu toplanma alanları üzerinde
gerçekleştirilir. ç) Toplanma alanında o gün kurumda yatan hastaların ve o gün kurumda görev yapan tüm personelin listesi
kontrol edilerek
kişiler, mekândan tahliye edilir.
d) Özürlü
ve yatan hastaların tahliyesini sağlayacak araçlar,
kurumda hazır bulundurulur. e) Yangın söndürme araçlarının her an kullanıma hazır olması sağlanır.
f) Tüm personel yangın söndürme teknikleri ve söndürme cihazlarının
kullanımı konusunda
eğitilir. g) Yangın söndürme tesisatı beş senede
bir genel kontrolden
geçirilir.
Sorumluluk
MADDE 20 – (1) Sağlık kurum ve kuruluşları, türlerine, bünyelerindeki tıbbi
hizmet birimleri ve niteliklerine
göre
bu Tebliğin ilgili hükümlerini yerine getirmekle yükümlüdür.
(2) Tıbbi
hatalardan kaynaklanan mesleki sorumluluk ile kişilere verilen zararlardan dolayı ilgili personelin adli,
idari ve hukuki sorumluluğu saklıdır.
(3) Bu
Tebliğde yer alan
esas ve usullerin
kesintisiz ve etkin bir şekilde uygulanması, uygulama sırasında tespit edilen sorun ve aksaklıkların giderilmesi için gerekli tedbirlerin
alınması ve uygulamanın takip ve denetimi ilgili sağlık kurum veya kuruluşunun en üst amirinin yükümlülüğündedir.
Denetim
MADDE 21 – (1) Bu Tebliğin sağlık
kurum
ve kuruluşlarında
uygulanmasını denetlemek
üzere, il sağlık
müdürlükleri tarafından, il
performans ve kalite koordinatörlükleri ve /veya kalite akreditasyon eğitimi almış sertifikalı personel arasından ekipler oluşturulur. Bu
ekipler bir hekim, bir
hemşire ve diğer sağlık çalışanı olmak üzere en az üç
kişiden oluşur.
GEÇİCİ MADDE
1 – (1) Sağlık kurum ve kuruluşları; bu Tebliğin yayımlandığı tarihten
itibaren 3 (üç) ay
içerisinde Tebliğ hükümleri çerçevesinde gerekli düzenlemeleri yapmak ve uygulamaya başlamak zorundadırlar.
Yürürlük
MADDE 22 – (1) Bu Tebliğ yayımı tarihinde yürürlüğe girer.
Yürütme
MADDE 23– (1) Bu Tebliğ hükümlerini Sağlık Bakanı
yürütür.