Tarihi arastirmalarda yerlesme yerlerinin tesbiti için zincirleme devam eden yerlesme Gelenegini takip etmekte yarar vardir.Prehistorik çagi olusturan Paleolitik dönem M.Ö. 1.000.000-10.000 ,Mezolitik M.Ö 10.000-8.000 ,Neolitik M.Ö.8000-5500 yerlesmele rine dikkat etmek gerekmektedir. Iste Ilgin’da ilk yerlesmelerin son Neolitik ,Kalkolitik M.Ö.(5500-3000) ve Tunç çag- larinda M.Ö.(3000-1200) Ilgin ovasina açilan dere yataklarinda vadilerde yogunlastigi dikkati çekmektedir.Bu dönemin göller bölgesi kültürleri arasinda yakin iliskiler vardir M.Ö.2 binden itibaren insanlarin ,savunmasi kolay olan yerlere yerlesmeye yöneldik leri gördülür Hititlerin bati Anadolu da bulunun Arzava Konfederasyonuyla sürekli mü- cadele içinde olmasinin sonucu 3 Hattusli’nin Yalburt’u yerlesim merkezi yapmasi 4.Tuthalia’ninda Arzava seferi sirasinda yaptirdigi Yalburt su aniti bunun bir gösterge- sidir.Yine Ilgin-Kadinhani yolu üzerinde bulunmusKöylütolu abidesi bu dönemi yansi- tir.Köylütolu abidesi yaptigimiz arastirma sonucu Ankara Etnografya müzesine götürül dügünü ögrendik.Bölgedeki M.Ö.2.bin yilin siyasi mücadeleri,yerlesim yerlerini etkile- mis yerlesmeler zirai alanlardan çok stratejik noktalara kayma egilimi göstermistir. Yalburt ta bulunan 15 ten fazla iri tas bloklor dini ve tarihi konulari açikladigi tesbit edilmistir.Hititler zamaninda Yalburt ta kurulan Ilgin’in 4000 yillik bir tarihi geçmisi ortaya çikmaktadir.4000 Yillik tarih Ilgin’in kurulusuna göre yakin bir tarih sayilir yap tigimiz arastirma sonucu,Ilgin ve çeresinde 22 adet Höyük mevcuttur.Çayagzi mevkiinde bulunan höyükte yapilan arastirmalarda.incelenen keramik parçalarinin yazinin bu- lunmasindan M.Ö.(4000-3500) 3000 yil öncesine dayandigi tesbit edilmistir.Bu tarih Neolitik çag M.Ö.(7000-6500) yillarina rastlamaktadir.Bunun sonucu olarak Ilgin’in 8500-9000 yillik bir tarihe sahip oldugu ortaya çikmaktadir. Phrglerin-Kimmer yenilgisinden sonra kendilerini toplayamamasi sonucu batisindaki Lidya güçlenmis ve Kimmerleri ülkelerinden çikarmislardir.Bölge bir dönem Lidya lila rin elinde kalmistir.Daha sonraki dönemlerde bölgede Perslerin hakim oldugu görülür Karamanoglu Pir Ahmet’in davranisi sonucu Fatih Sultan Mehmet’le arasi açilmis bunun üzerine Fatih Sultan Mehmet, Karamanoglu Beyligine son vermeye karar ver- mis,Divan-i toplayarak Sadrazam Mahmut Pasayi Karaman seferine memur etmisti. 1466 Yilinda Sadrazam Mahmut Pasa komutasinda 60.000 kisilik bir ordu Karaman üzerine yürüdü.Aksehir Sadrazam Mahmut Pasaya kendilignden teslim oldu.Ilgin üzerine yürüdü,Karamanoglu Pir Ahmet Beyin ordusuyla Çigil’de savastilar.Aksehir ve Ilgin bölgesi Osmanli hakimeyetine alindi.Daha Sonra Çigil savasi sirasinda bozgu-na ugrayan Karamanogullari ,Konya bölgesinde Turguttogullariyla birleserek Konya kalesi önlerinde Osmanli ordusuna tekrar yenildi.1468(H.872)Yilinda Konya bölgesi kesin olarak Osmanli hakimiyetine girdi. 9.Ekim 1920 günü Ilgin ve Çigil isyanlarinin son bulmasindan sonra Ilgin halki kendi aralarinda milli bir dayanisma istegi duymus ve esraftan Ali Ispir baskanliginda Kuva-i Milliye resmi teskilati kurulmustur.Bu teskilatin kuva-i Milliye reisi Ali Ispir, Kuva-i Milliye Katibi Sükrü Afacan, üye Mustafa Üçekiz bu üç kisi disindaki kurucular tespit edilememistir. Kuva-i Milliye Ilgin Teskilati resmen kurulduktan sonra kasaba tellali vasitasi ile su ilani halka yapmistir. 9.Ekim 1920 günü Ilgin ve 9.Ekim 1920 günü Ilgin ve Çigil isyanlarinin son bulmasindan sonra Ilgin halki kendi aralarinda milli bir dayanisma istegi duymus ve esraftan Ali Ispir baskanliginda Kuva-i Milliye resmi teskilati kurulmustur.Bu teskilatin kuva-i Milliye reisi Ali Ispir, Kuva-i Milliye Katibi Sükrü Afacan, üye Mustafa Üçekiz bu üç kisi disindaki kurucular tespit edilememistir. Kuva-i Milliye Ilgin Teskilati resmen kurulduktan sonra kasaba tellali vasitasi ile su ilani halka yapmistir. “ Ey ahali ; atiyla silahiyla Kuva-i Milliye Teskilati Ilgin Bölügüne kaydolmak isteyenler en kisa zamanda Ilgin Kuva-iMilliye Reisligine müracaat etsinle” bu çagri üzerine Ilgin’dan 50 kisinin üzerinde Kuva-i milliye Teskilatina katilim olmustur.